PM Kisan 10th Installment Date: प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेचा १० वा हप्ता कधी जमा होणार, याबाबत माहिती शोधणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची बाब म्हणजे केंद्र सरकारने या योजनेचा १० वा हप्ता १ जानेवारी २०२२ रोजी जारी केला होता. त्यामुळे आता १० व्या हप्त्याची प्रतीक्षा करण्याची गरज नाही. सध्या योजनेचे पुढील हप्ते वितरित झाले असून, शेतकऱ्यांनी आपल्या बँक खात्यात पैसे जमा झाले आहेत की नाही, हे अधिकृत पोर्टलवर तपासणे आवश्यक आहे.
केंद्र सरकारच्या प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (PM-KISAN) योजनेअंतर्गत पात्र शेतकरी कुटुंबांना दरवर्षी ₹६,००० आर्थिक मदत दिली जाते. ही रक्कम प्रत्येकी ₹२,००० च्या तीन समान हप्त्यांमध्ये, साधारणपणे चार महिन्यांच्या अंतराने, थेट बँक खात्यात जमा केली जाते. या योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी पात्रता, ई-केवायसी, जमिनीच्या नोंदी आणि बँक खात्याशी संबंधित आवश्यक तपशील योग्य असणे महत्त्वाचे आहे.
या लेखात पीएम किसानच्या १० व्या हप्त्याची तारीख, सध्याच्या हप्त्याची अधिकृत माहिती, पैसे तपासण्याची प्रक्रिया, ई-केवायसी, पात्रता आणि हप्ता जमा न झाल्यास काय करावे, याची माहिती दिली आहे.
पीएम किसानचा १० वा हप्ता कधी जमा झाला होता?
केंद्र सरकारच्या प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरोने (PIB) प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी १ जानेवारी २०२२ रोजी प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेचा १० वा हप्ता जारी केला होता.
या वेळी देशातील १० कोटींपेक्षा अधिक लाभार्थी शेतकरी कुटुंबांसाठी ₹२०,००० कोटींपेक्षा जास्त निधी हस्तांतरित करण्यात आला होता. ही रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण (Direct Benefit Transfer — DBT) पद्धतीने लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यांमध्ये पाठवण्यात आली होती.
त्यामुळे १० व्या हप्त्याची तारीख ही ऐतिहासिक असून, आता शेतकऱ्यांनी पुढील हप्त्यांची माहिती आणि स्वतःच्या लाभार्थी स्थितीकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
अधिकृत संदर्भ: PIB — पीएम किसानचा १० वा हप्ता, १ जानेवारी २०२२
पीएम किसानचा सध्या कोणता हप्ता वितरित झाला आहे?
७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी तपासलेल्या अधिकृत पीएम किसान पोर्टलवरील माहितीनुसार, योजनेचा २३ वा हप्ता २० जून २०२६ रोजी जारी करण्यात आला होता. हा हप्ता पश्चिम बंगालमधील हुगळी जिल्ह्यातील तारकेश्वर येथून वितरित करण्यात आला.
केंद्र सरकारच्या PIB नुसार, या हप्त्याअंतर्गत ९.४४ कोटींपेक्षा अधिक शेतकऱ्यांना ₹१८,८८० कोटींपेक्षा जास्त आर्थिक मदत वितरित करण्यात आली. यामध्ये २.१८ कोटी महिला शेतकऱ्यांचाही समावेश होता.
त्यामुळे १० व्या हप्त्यानंतर योजनेचे आणखी हप्ते वितरित झाले आहेत. मात्र, पुढील म्हणजेच २४ व्या हप्त्याची निश्चित तारीख अधिकृतरीत्या जाहीर झाल्याची पुष्टी उपलब्ध माहितीतून होत नाही. त्यामुळे सोशल मीडिया किंवा इतर वेबसाइटवर दिलेल्या संभाव्य तारखांना अधिकृत घोषणा समजू नये.
अधिकृत संदर्भ: PIB — पीएम किसानचा २३ वा हप्ता, २० जून २०२६ आणि PM-KISAN अधिकृत पोर्टल
पीएम किसान योजनेची महत्त्वाची माहिती
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| योजनेचे नाव | प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना |
| इंग्रजी नाव | Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi (PM-KISAN) |
| योजनेची सुरुवात | १ डिसेंबर २०१८ पासून लागू |
| १० वा हप्ता | १ जानेवारी २०२२ |
| २३ वा हप्ता | २० जून २०२६ |
| पात्र कुटुंबाला वार्षिक मदत | ₹६,००० |
| प्रत्येक हप्त्याची रक्कम | ₹२,००० |
| वर्षातील हप्ते | ३ |
| पैसे जमा करण्याची पद्धत | थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) |
| पुढील हप्त्याची तारीख | अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा |
| अधिकृत वेबसाइट | pmkisan.gov.in |
पीएम किसान योजनेचे पैसे ऑनलाइन कसे तपासायचे?
शेतकऱ्यांना पीएम किसान योजनेचा हप्ता त्यांच्या खात्यात जमा झाला आहे की नाही, हे मोबाईल किंवा संगणकावरून तपासता येते. त्यासाठी पुढील प्रक्रिया पूर्ण करा.
१. सर्वप्रथम पीएम किसानच्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.
२. वेबसाइटवरील Know Your Status हा पर्याय निवडा.
३. आपला पीएम किसान नोंदणी क्रमांक (Registration Number) भरा.
४. स्क्रीनवर विचारलेला कॅप्चा कोड भरा आणि पुढील सूचनांनुसार प्रक्रिया पूर्ण करा.
५. नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर OTP पाठवला गेल्यास तो भरून पडताळणी पूर्ण करा.
६. त्यानंतर उपलब्ध माहितीत पुढील तपशील तपासा:
- Payment Status: हप्त्याच्या पेमेंटची स्थिती.
- Bank Name: संबंधित बँकेचे नाव.
- UTR No.: व्यवहाराचा संदर्भ क्रमांक.
- Payment Mode: पैसे पाठवण्याची पद्धत.
- Account Credited: खात्यात रक्कम जमा झाल्याची स्थिती.
- Credited on: रक्कम जमा झाल्याची तारीख.
ही माहिती अधिकृत पोर्टलवरील उपलब्ध नोंदींनुसार दिसते. पेमेंट पाठवले असल्याचे दिसत असूनही बँक खात्यात रक्कम जमा झाली नसेल, तर संबंधित बँकेकडे व्यवहाराचा तपशील तपासावा.
नोंदणी क्रमांक विसरला असल्यास काय करावे?
पीएम किसानच्या अधिकृत वेबसाइटवर Know Your Registration Number ही सुविधा उपलब्ध आहे. त्यामध्ये नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक किंवा आधार क्रमांकाच्या मदतीने आवश्यक पडताळणी करून नोंदणी क्रमांक शोधता येतो.
थेट दुवा: Know Your Status — PM-KISAN
नोंदणी क्रमांक शोधण्यासाठी: Know Your Registration Number
पीएम किसानचा हप्ता जमा न होण्याची संभाव्य कारणे
काही शेतकऱ्यांच्या खात्यात पीएम किसानचे पैसे वेळेवर जमा होत नाहीत. अशा वेळी सर्वप्रथम अधिकृत पोर्टलवर लाभार्थी स्थिती आणि पेमेंटचा तपशील तपासावा.
हप्ता जमा न होण्यामागे पुढील कारणे असू शकतात.
१. ई-केवायसी अपूर्ण असणे
पीएम किसान योजनेतील नोंदणीकृत शेतकऱ्यांसाठी ई-केवायसी अनिवार्य आहे. ती पूर्ण नसल्यास योजनेचा लाभ मिळण्यात अडचण येऊ शकते.
२. बँक खात्याच्या तपशिलांमध्ये त्रुटी
बँक खाते क्रमांक, खातेधारकाचे तपशील किंवा पेमेंटसाठी आवश्यक असलेल्या नोंदींमध्ये त्रुटी असल्यास व्यवहार अयशस्वी होऊ शकतो.
३. आधार प्रमाणीकरण किंवा बँक जोडणीची समस्या
आधारशी संबंधित पडताळणी किंवा बँक खात्याशी संबंधित आवश्यक जोडणी अपूर्ण असल्यास तपशील तपासणे गरजेचे आहे. पेमेंटची नेमकी अडचण जाणून घेण्यासाठी पोर्टलवरील स्थिती आणि बँकेच्या नोंदी तपासाव्यात.
४. जमिनीच्या नोंदींची पडताळणी अपूर्ण असणे
योजनेच्या नियमानुसार लाभार्थी शेतकरी कुटुंबाची जमीनविषयक माहिती आणि संबंधित नोंदींची पडताळणी केली जाते. नोंदी अपूर्ण किंवा विसंगत असल्यास लाभाच्या प्रक्रियेत अडथळा येऊ शकतो.
५. पात्रतेबाबत पडताळणी सुरू असणे
योजनेच्या नियमांनुसार काही व्यक्ती किंवा कुटुंबे लाभासाठी अपात्र ठरू शकतात. तसेच संशयित प्रकरणांमध्ये प्रत्यक्ष पडताळणी पूर्ण होईपर्यंत लाभ तात्पुरता रोखला जाऊ शकतो.
पीएम किसानच्या अधिकृत पोर्टलवर नमूद केल्याप्रमाणे, १ फेब्रुवारी २०१९ नंतर जमीनमालकी मिळालेली काही प्रकरणे किंवा एकाच कुटुंबातील एकापेक्षा अधिक सदस्य लाभ घेत असल्याची संशयित प्रकरणे पडताळणीसाठी रोखली जाऊ शकतात. मात्र, प्रत्येक प्रकरणाचा निर्णय संबंधित नियम आणि पडताळणीच्या निष्कर्षांनुसार घेतला जातो.
त्यामुळे केवळ हप्ता जमा झाला नाही म्हणून शेतकरी कायमचा अपात्र ठरला आहे, असा निष्कर्ष काढू नये. अधिकृत पोर्टलवर दिसणाऱ्या सूचनांनुसार आवश्यक दुरुस्ती किंवा पडताळणी पूर्ण करावी.
पीएम किसान योजनेची ई-केवायसी कशी पूर्ण करावी?
पीएम किसान योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी ई-केवायसी पूर्ण असणे आवश्यक आहे. अधिकृत पोर्टलनुसार, ई-केवायसीसाठी OTP, बायोमेट्रिक आणि फेस ऑथेंटिकेशन असे पर्याय उपलब्ध आहेत.
१. OTP द्वारे ई-केवायसी
१. पीएम किसानच्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.
२. e-KYC पर्याय उपलब्ध असल्यास तो निवडा.
३. आवश्यक आधार क्रमांक आणि इतर तपशील भरा.
४. OTP आधारित पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण करा.
५. ई-केवायसीची स्थिती यशस्वी झाली आहे की नाही, हे तपासा.
OTP आधारित प्रक्रियेसाठी संबंधित सूचनांनुसार आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकावर OTP मिळणे आवश्यक असू शकते.
२. CSC केंद्रावर बायोमेट्रिक ई-केवायसी
मोबाईलवरून OTP आधारित प्रक्रिया पूर्ण होत नसल्यास जवळच्या अधिकृत कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) किंवा उपलब्ध अधिकृत सेवा केंद्राची मदत घेता येते. तेथे बायोमेट्रिक पडताळणीद्वारे ई-केवायसी पूर्ण करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
३. मोबाइल ॲपद्वारे फेस ऑथेंटिकेशन
पीएम किसानच्या अधिकृत मोबाइल ॲपमध्ये फेस ऑथेंटिकेशनची सुविधाही उपलब्ध आहे. या पर्यायातून आवश्यक ॲप आणि पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण करून चेहऱ्याच्या आधारे ई-केवायसी करता येते.
ई-केवायसी पूर्ण झाल्यानंतरही लाभ मिळण्यासाठी पात्रता, जमिनीच्या नोंदी आणि पेमेंटशी संबंधित इतर आवश्यक पडताळण्या पूर्ण असणे गरजेचे आहे.
अधिकृत संदर्भ: PM-KISAN — e-KYC माहिती
पीएम किसान योजनेसाठी कोण पात्र आहे?
पीएम किसान ही केंद्र सरकारची १०० टक्के अर्थसहाय्यित योजना आहे. या योजनेचा उद्देश पात्र जमीनधारक शेतकरी कुटुंबांना आर्थिक मदत देणे हा आहे.
योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, पात्र शेतकरी कुटुंबाची व्याख्या पती, पत्नी आणि अल्पवयीन मुले अशी आहे. संबंधित राज्याच्या जमीन अभिलेखांनुसार कुटुंबाकडे लागवडीयोग्य जमीन असणे आवश्यक आहे. पात्र लाभार्थ्यांची ओळख आणि पडताळणी राज्य सरकार किंवा केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाकडून केली जाते.
मात्र, प्रत्येक जमीनधारक कुटुंबाला आपोआप लाभ मिळतो असे नाही. योजनेत काही अपात्रता निकषही आहेत.
यामध्ये प्रामुख्याने पुढील श्रेणींचा समावेश होतो:
- संस्थात्मक जमीनधारक.
- घटनात्मक पदे धारण करणारे किंवा पूर्वी धारण केलेले काही पदाधिकारी.
- विद्यमान किंवा माजी मंत्री, खासदार, आमदार आणि विधानपरिषदेचे सदस्य यांसारख्या निर्दिष्ट श्रेणीतील व्यक्तींची कुटुंबे.
- केंद्र किंवा राज्य सरकारच्या मंत्रालये, कार्यालये, विभाग आणि संबंधित सार्वजनिक उपक्रमांमधील काही विद्यमान किंवा निवृत्त अधिकारी-कर्मचारी; नियमांतील निर्दिष्ट अपवाद लागू असतात.
- संबंधित निकषांनुसार दरमहा ₹१०,००० किंवा त्यापेक्षा अधिक निवृत्तिवेतन घेणारे काही निवृत्त कर्मचारी; नियमांतील अपवाद लागू असतात.
- मागील निर्धारण वर्षात आयकर भरलेली व्यक्ती किंवा संबंधित नियमांनुसार त्यांच्या कुटुंबातील सदस्य.
- नोंदणीकृत डॉक्टर, अभियंते, वकील, सनदी लेखापाल आणि वास्तुविशारद यांसारखे व्यवसाय करणारे काही व्यावसायिक.
वरील यादी ही प्रमुख अपात्रता श्रेणींचा सारांश आहे. पात्रतेचा अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी अधिकृत योजनेतील संपूर्ण नियम तपासावेत.
अधिकृत संदर्भ: PM-KISAN — योजनेची माहिती व अपात्रता निकष आणि योजनेची सुधारित कार्यान्वयन मार्गदर्शक तत्त्वे
पीएम किसानचे पैसे मिळाले नाहीत तर काय करावे?
हप्ता जमा न झाल्यास शेतकऱ्यांनी पुढील उपाय करावेत.
१. अधिकृत पोर्टलवरील Know Your Status विभागातून पेमेंटची स्थिती तपासा.
२. ई-केवायसी पूर्ण आहे की नाही, याची खात्री करा.
३. बँक खाते सक्रिय आहे का आणि पेमेंटशी संबंधित तपशील योग्य आहेत का, हे बँकेकडून तपासा.
४. आधार प्रमाणीकरण किंवा जमिनीच्या नोंदींमध्ये काही त्रुटी असल्यास संबंधित बँक, महसूल कार्यालय किंवा कृषी विभागाशी संपर्क साधा.
५. लाभार्थी स्थितीमध्ये अपात्रता, पडताळणी किंवा इतर त्रुटीबाबत सूचना दिसल्यास त्या सूचनांनुसार आवश्यक कागदपत्रे किंवा दुरुस्ती सादर करा.
६. समस्या कायम असल्यास पीएम किसानच्या अधिकृत पोर्टलवरील तक्रार नोंदविण्याची सुविधा वापरा.
तक्रार नोंदविण्यासाठी: PM-KISAN Grievance Portal
हप्ता जमा होण्यासाठी कोणतीही अनधिकृत व्यक्ती पैसे मागत असल्यास सावध राहा. OTP, बँक खात्याचे गोपनीय तपशील किंवा इतर संवेदनशील माहिती अनोळखी व्यक्तीला देऊ नका.
शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?
पीएम किसानच्या पुढील हप्त्याची वाट पाहताना शेतकऱ्यांनी काही महत्त्वाच्या बाबी नियमितपणे तपासाव्यात.
- पीएम किसान पोर्टलवर लाभार्थी स्थिती पाहावी.
- ई-केवायसी पूर्ण असल्याची खात्री करावी.
- बँक खाते सक्रिय असल्याचे तपासावे.
- आधार आणि बँक खात्याशी संबंधित आवश्यक तपशील योग्य असल्याची खात्री करून घ्यावी.
- जमीन नोंदी किंवा पात्रतेबाबत त्रुटी असल्यास संबंधित कार्यालयाशी संपर्क साधावा.
- पुढील हप्त्याची तारीख अधिकृत सरकारी घोषणेतूनच तपासावी.
- हप्ता मिळवून देण्याच्या नावाखाली अनोळखी व्यक्तींना OTP किंवा बँकेची गोपनीय माहिती देऊ नये.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
१. पीएम किसानचा १० वा हप्ता कधी आला होता?
पीएम किसान योजनेचा १० वा हप्ता १ जानेवारी २०२२ रोजी जारी करण्यात आला होता.
२. पीएम किसानचा सध्या कोणता हप्ता आला आहे?
७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी तपासलेल्या अधिकृत पोर्टलवरील माहितीनुसार, २३ वा हप्ता २० जून २०२६ रोजी वितरित करण्यात आला होता.
३. पीएम किसानचा २४ वा हप्ता कधी येणार?
२४ व्या हप्त्याची निश्चित तारीख अधिकृतरीत्या जाहीर झाल्याची पुष्टी उपलब्ध माहितीतून होत नाही. त्यामुळे निश्चित तारीख जाणून घेण्यासाठी पीएम किसानच्या अधिकृत वेबसाइटवरील नवीनतम घोषणा तपासावी.
४. पीएम किसान योजनेत वर्षाला किती पैसे मिळतात?
पात्र शेतकरी कुटुंबाला वर्षाला ₹६,००० आर्थिक मदत मिळते. ही रक्कम प्रत्येकी ₹२,००० च्या तीन हप्त्यांमध्ये दिली जाते.
५. पीएम किसानचे पैसे खात्यात जमा झाले आहेत की नाही, हे कसे पाहावे?
अधिकृत पीएम किसान वेबसाइट उघडून Know Your Status पर्याय निवडा. नोंदणी क्रमांक, कॅप्चा आणि आवश्यक OTP पडताळणी पूर्ण केल्यानंतर पेमेंटची स्थिती तपासता येते.
६. पीएम किसानची ई-केवायसी केली नाही तर हप्ता मिळेल का?
ई-केवायसी अनिवार्य आहे. ती अपूर्ण असल्यास लाभ मिळण्यात अडचण येऊ शकते. त्यामुळे अधिकृत पोर्टलवर ई-केवायसीची स्थिती तपासून आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करावी.
७. पीएम किसानचा हप्ता मंजूर असूनही पैसे जमा झाले नसतील तर काय करावे?
प्रथम पोर्टलवरील Payment Status, UTR क्रमांक आणि Account Credited यांसारखे तपशील तपासा. त्यानंतर आवश्यक असल्यास संबंधित बँकेशी संपर्क साधा आणि पोर्टलवर उपलब्ध तक्रार नोंदविण्याच्या सुविधेचा वापर करा.
निष्कर्ष
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेचा १० वा हप्ता १ जानेवारी २०२२ रोजीच जारी झाला होता. ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी तपासलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, योजनेचा २३ वा हप्ता २० जून २०२६ रोजी वितरित करण्यात आला आहे. पुढील हप्त्याची निश्चित तारीख अधिकृतरीत्या जाहीर झाल्याची पुष्टी उपलब्ध नसल्याने अप्रमाणित तारखांवर विश्वास ठेवू नये.
पात्र शेतकरी कुटुंबांना दरवर्षी ₹६,००० आर्थिक मदत तीन हप्त्यांमध्ये दिली जाते. आपल्या खात्यात पैसे जमा झाले आहेत की नाही, ई-केवायसी पूर्ण आहे का आणि लाभार्थी स्थिती योग्य आहे का, हे अधिकृत पीएम किसान पोर्टलवर तपासा.
महत्त्वाचे: योजनेची नवीनतम माहिती, हप्त्याच्या घोषणा आणि पेमेंटची स्थिती तपासण्यासाठी pmkisan.gov.in या अधिकृत वेबसाइटचाच वापर करा.
अधिकृत स्रोत
१. PM-KISAN अधिकृत पोर्टल — योजनेची माहिती, पात्रता, अपात्रता निकष आणि नवीनतम हप्त्याची घोषणा.
२. PIB — पीएम किसानचा १० वा हप्ता, १ जानेवारी २०२२ — केंद्र सरकारची अधिकृत घोषणा.
३. PIB — पीएम किसानचा २३ वा हप्ता, २० जून २०२६ — हप्त्याची तारीख आणि वितरित निधीची माहिती.
४. PM-KISAN — Know Your Status — लाभार्थी आणि पेमेंटची स्थिती तपासण्यासाठी.
५. PM-KISAN — Know Your Registration Number — नोंदणी क्रमांक शोधण्यासाठी.
६. PM-KISAN — e-KYC माहिती — ई-केवायसी प्रक्रियेची अधिकृत माहिती.
७. PM-KISAN — सुधारित कार्यान्वयन मार्गदर्शक तत्त्वे — योजनेची पात्रता, शेतकरी कुटुंबाची व्याख्या आणि अपात्रतेचे नियम.
