छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील बिडकीन परिसरातून जाणाऱ्या एका नव्या ग्रीनफिल्ड महामार्गाच्या बांधकामासाठी आवश्यक जमीन संपादनाची प्रक्रिया गतिमान झाली आहे. शेंद्रा-बिडकीन ते ढोरेगाव या इंडस्ट्रीयल ग्रीनफिल्ड महामार्गासाठी भूसंपादनापूर्वीच्या प्रक्रियेअंतर्गत जमीन मोजणीला सुरुवात झाली आहे. मात्र, ही मोजणी करमाड परिसरातील गावांमध्ये सुरू होताच शेतकऱ्यांनी ‘मोजणीपूर्वी जमिनीचा दर निश्चित करा’ या आग्रहासह विरोध दर्शविला. अधिकाऱ्यांनी प्रक्रियेची सविस्तर माहिती देऊन समजूत काढल्यानंतर विरोध मावळला आहे.
महामार्गाचे मार्गनिदेश आणि गती
हा नवीन ग्रीनफिल्ड महामार्ग शेंद्रा-बिडकीन ऑरिक डीएमआयसी (DMIC) आणि शेंद्रा पंचतारांकित औद्योगिक वसाहतीतून पुढे ढोरेगावमार्गे अहिल्यानगरद्वारे पुण्याकडे जाणार आहे. शासनाने या महत्त्वाच्या प्रकल्पाला ‘फास्टट्रॅक’ प्राधान्य दिले असून, कामाला गती देण्यात आली आहे. गेल्या आठवड्यात जिल्हाधिकारी विनय गौडा यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत या महामार्गाच्या पुढील प्रक्रियेला तातडीने सुरुवात करण्याच्या सूचना दिल्या गेल्या.
शेतकऱ्यांचा विरोध आणि मागणी
भूसंपादन प्रक्रियेपूर्वीची जमीन मोजणी सुरू झाल्यावर करमाड परिसरातील गावांमधील शेतकऱ्यांनी ताबडतोब प्रतिक्रिया दिली. त्यांची मुख्य मागणी अशी की, जमिनीचा मोबदला दर प्रथम निश्चित करण्यात यावा आणि त्यानंतरच मोजणी करण्यात यावी. शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, मोजणी झाल्यानंतर दर ठरवण्याच्या प्रक्रियेत त्यांचे नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे त्यांनी ‘दर निश्चितीशिवाय मोजणी करू देणार नाही’ असा इशारा दिला.
अधिकाऱ्यांची हस्तक्षेप आणि समजूत
शेतकऱ्यांचा हा विरोध नोंदविल्यावर छत्रपती संभाजीनगर उपविभागीय अधिकारी व्यंकट राठोड यांनी मोजणीच्या ठिकाणीच धाव घेतली. त्यांनी शेतकऱ्यांना भूसंपादनाची संपूर्ण प्रक्रिया सविस्तर समजावून सांगितली. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, भूसंपादन प्रक्रियेत प्रथम मोजणी केली जाते आणि नंतर जमिनीच्या दराची निश्चिती करण्यात येते. ही माहिती मिळाल्यानंतर शेतकऱ्यांचा विरोध शांत झाला आणि मोजणीचे काम पुढे सुरू राहिले.
कोणत्या गावांमध्ये चालले मोजणीचे काम?
सध्या उपविभागीय अधिकारी वेंकट राठोड यांच्या अखत्यारित येणाऱ्या करमाड परिसरातील विशिष्ट गट क्रमांकांच्या जमिनीची मोजणी सुरू आहे. या यादीत गट नंबर १८०, १८२, १८३, १८४, १८५, १८७, १८८, १९१, १९२, १९३, १९४, २२२, २२३ आणि २२४ यांचा समावेश आहे. सध्या करमाडमधील एका गावाची मोजणी पूर्ण झाली असल्याचे सूत्रांनी नोंदवले आहे.
पैथाण तालुक्यावर होणारा परिणाम
हा ग्रीनफिल्ड महामार्ग थेट बिडकीन गावाजवळून जाणार असल्याने पैथाण तालुक्याच्या विकासावर त्याचा महत्त्वाचा परिणाम होईल. बिडकीन हे पैथाण तालुक्यातील एक प्रमुख गाव असून, येथील शेतकरी, व्यापारी आणि रहिवासी या नव्या महामार्गामुळे होणाऱ्या बदलांकडे लक्ष देत आहेत. जमीन दराची निश्चिती हा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा राहील. शेतकऱ्यांचे लक्ष जास्तीत जास्त दर मिळवण्याकडे आहे. या महामार्गामुळे संपूर्ण पैथाण तालुक्याची ओळख औद्योगिक गल्लीतून जोडलेल्या क्षेत्र म्हणून होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे रोजगार आणि विकासाच्या नव्या संधी निर्माण होतील.
पुढील पाऊल
जमीन मोजणीचे काम पूर्ण झाल्यानंतर भूसंपादनाची औपचारिक प्रक्रिया सुरू होईल. त्यानंतर जमिनीच्या दराची निश्चिती करण्यात येईल. शेतकऱ्यांच्या मागणीनुसार दर निश्चितीची प्रक्रिया पारदर्शक आणि त्यांच्या समाधानाची असावी याकडे सर्वांचे लक्ष आहे. तीन आठवड्यांपूर्वी आमदार विलास भुमरे यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत शेतकऱ्यांनी महामार्गाच्या मार्गात (अलाइन्मेंट) बदल करण्याची मागणी केली होती, परंतु आता शासन त्या मनस्थितीत नसल्याचे कळल्याने शेतकऱ्यांचे लक्ष दर निश्चितीकडे वेधले गेले आहे.
ठळक मुद्दे
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| महामार्गाचा मार्ग | शेंद्रा-बिडकीन ते ढोरेगावमार्गे अहिल्यानगर, पुणे |
| सध्याची स्थिती | भूसंपादनपूर्वीची जमीन मोजणी सुरू |
| शेतकऱ्यांची मुख्य मागणी | मोजणीपूर्वी जमिनीचा दर निश्चित करणे |
| मोजणी सुरू असलेले गट | करमाड परिसरातील गट क्र. १८०, १८२, १८३, १८४, १८५ इ. (एकूण १४ गट) |
| अधिकृत हस्तक्षेप | उपविभागीय अधिकारी व्यंकट राठोड यांनी समजूत काढली |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
बिडकीनजवळील नव्या ग्रीनफिल्ड महामार्गाचा मार्ग कोठे सुरू होणार?
हा महामार्ग शेंद्रा-बिडकीन ऑरिक डीएमआयसी आणि औद्योगिक वसाहतीतून सुरू होऊन ढोरेगावमार्गे अहिल्यानगरद्वारे पुण्याकडे जाणार आहे.
जमीन मोजणीपूर्वी दर का ठरवला जात नाही?
भूसंपादन प्रक्रियेनुसार प्रथम जमीन मोजणी केली जाते, त्यानंतर जमिनीचा दर, तिची श्रेणी व प्रकार यावरून निश्चित केला जातो. ही सर्वसाधारण प्रक्रिया आहे.
या महामार्गामुळे पैथाण तालुक्याला काय फायदा होईल?
बिडकीनमधील हा महामार्ग पैथाण तालुक्याला प्रमुख औद्योगिक गल्ल्यांशी जोडेल, ज्यामुळे वाहतूक सोय, रोजगार आणि आर्थिक विकासाच्या संधी निर्माण होतील.




प्रतिक्रिया व्यक्त करा