पैठण तालुक्यातील वडीगोद्री परिसरात पावसाअभावामुळे शेतकऱ्यांच्या डोक्यावर संकट कोसळले आहे. पावसाळा सुरू झाल्याने दीड महिना उलटूनही या भागात समाधानकारक पाऊस पडलेला नाही. याचा सर्वात जास्त परिणाम मोठ्या प्रमाणात केलेल्या ऊस लागवडीवर झाला आहे. पावसाअभावी विहिरी व बोअरवेलचे पाणीही आटल्याने उसाचे पीक करपू लागले असून, अनेक ठिकाणी ऊस वाळण्याच्या मार्गावर आहे.
पेरण्या रखडल्या, दुबार पेरणीची भीती
अपुर्या पावसामुळे वडीगोद्री परिसरात अनेक ठिकाणी पेरण्या रखडल्या आहेत. ज्या ठिकाणी पेरण्या झाल्या तेथेही पुन्हा पेरणी करावी लागण्याची भीती निर्माण झाली आहे. शेतकरी पंडित गावडे यांनी स्पष्ट केले की, ‘पावसाळा सुरु होऊन दीड महिना झाला तरी पाऊस नाही. विहिरी आणि बोअरवेलमध्ये पाणी शिल्लक नाही. जायकवाडी धरणाच्या भरवशावर मोठ्या प्रमाणात ऊस लागवड केली आहे.’
जायकवाडीतून डाव्या कालव्यात पाणी सोडण्याची तीव्र मागणी
या गंभीर परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी शासनाकडे एकच तातडीची मागणी केली आहे. ती म्हणजे जायकवाडी धरणातून गोदावरी नदीच्या डाव्या कालव्यात किमान एक आवर्तन पाणी सोडणे. शेतकऱ्यांचा यावर विश्वास आहे की असे केल्यास हजारो शेतकऱ्यांचे ऊस पीक वाचू शकते. गावडे यांनी भीती व्यक्त केली की, ‘शासनाने डाव्या कालव्यातून तातडीने एक आवर्तन पाणी सोडावे, अन्यथा हातातोंडाशी आलेले पीक वाया जाईल.’
दुष्काळजन्य परिस्थितीची गांभीर्याने दखल घ्यावी
शेतकऱ्यांची अशीही मागणी आहे की शासनाने या दुष्काळजन्य परिस्थितीची गांभीर्याने दखल घेऊन आवश्यक त्या उपाययोजना कराव्यात. गरज भासल्यास कृत्रिम पावसाचा प्रयोगही राबवावा, अशी अपेक्षा शेतकऱ्यांमधून पुढे येत आहे. पैठण तालुक्यातील उसाच्या शेतीवर अनेक कुटुंबांचे अवलंबून असल्याने या पिकाचे नुकसान हा केवळ आर्थिक प्रश्न न राहता सामाजिक संकट निर्माण करू शकतो.
स्थानिक पाणीपुरवठा आणि जायकवाडीची भूमिका
जायकवाडी धरण हे संपूर्ण मराठवाड्यासाठी जीवनरेषेसारखे आहे. डावा कालवा हा पैठण तालुक्यासह विस्तीर्ण भागाची सिंचनाची गरज भागवतो. पावसाची अनिश्चितता आणि भूजल पातळी घसरण्यामुळे धरणावरील अवलंबित्व वाढले आहे. अशा वेळी धरण व्यवस्थापनाने पाणीवाटपाच्या धोरणात शेतकऱ्यांच्या हिताचा विचार करणे गरजेचे आहे. सध्या धरणातील पाण्याची स्थिती आणि पुढील पावसाचा अंदाज यावरूनच पाणी सोडण्याचा निर्णय घेतला जाईल.
पैठण तालुक्यातील शेतकरी या मागणीबाबत स्थानिक प्रशासनाकडे आणि जलसंपत्ती खात्याकडे निवेदने देणार आहेत असे सूचित होते. शेतकऱ्यांची अपेक्षा आहे की त्यांच्या हाकेला शासनाचे लवकरात लवकर कान देऊन त्यांचे पीक वाचवले जाईल.
ठळक मुद्दे
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| प्रभावित क्षेत्र | वडीगोद्री परिसर, पैठण तालुका |
| मुख्य मागणी | जायकवाडीतून डाव्या कालव्यात किमान एक आवर्तन पाणी सोडणे |
| समस्येचे कारण | पावसाअभाव, विहिरी-बोअरवेल कोरडे पडणे |
| पीकावरील परिणाम | उसाचे पीक करपू लागले, वाळण्याच्या मार्गावर |
| शासनाकडे इतर विनंती | दुष्काळजन्य परिस्थितीची दखल, कृत्रिम पाऊस |
संबंधित महत्त्वाचे दुवे
| स्रोत | दुवा |
|---|---|
| महाराष्ट्र जलसंपत्ती विभाग | अधिकृत पान पाहा |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
वडीगोद्रीत ऊस पीक का संकटात आहे?
पावसाअभावामुळे विहिरी व बोअरवेल कोरडे पडल्याने उसाच्या पिकाला पाणी मिळत नाही, त्यामुळे पीक करपू लागले आहे.
शेतकऱ्यांची मुख्य मागणी काय आहे?
जायकवाडी धरणातून गोदावरी नदीच्या डाव्या कालव्यात तातडीने किमान एक आवर्तन पाणी सोडण्याची मागणी आहे.
पैठण तालुक्यात पावसाची स्थिती काय आहे?
पावसाळा सुरू झाल्याने दीड महिना उलटूनही वडीगोद्री परिसरात समाधानकारक पाऊस पडलेला नाही असे सूत्रांनी नमूद केले आहे.
प्रतिक्रिया व्यक्त करा