उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी मुंबई महानगर प्रदेश (एमएमआर) मध्ये येत्या २० वर्षांच्या कालावधीत ३० लाख परवडणारी घरे बांधण्याची महत्त्वाकांक्षी घोषणा केली आहे. महायुती सरकारच्या कार्यकाळात राज्याच्या विकासाला ‘खरी गती’ मिळाल्याचे सांगत शिंदे यांनी नगरविकास आणि गृहनिर्माण विभागाच्या कार्यशैलीवर भर दिला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, ‘कामास स्थगिती नाही, तर कामाला गती’ हे सरकारचे मुख्य तत्त्व आहे.
३० लाख घरांचे नियोजन
शिंदे यांनी स्पष्ट केले की, सध्या मुंबई शहरासाठी १० लाख तर संपूर्ण एमएमआर परिसरासाठी २० लाख घरांची आवश्यकता आहे. या गरजेच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने ठोस नियोजन केले आहे. मुंबईत स्लम रिहॅबिलिटेशन ऑथोरिटी (एसआरए) मार्फत ६ लाख तर महाराष्ट्र हाऊसिंग अँड एरिया डेव्हलपमेंट अथॉरिटी (म्हाडा) व इतर प्रकल्पांतर्गत ४ लाख अशी एकूण १० लाख घरे बांधली जाणार आहेत.
तसेच, ठाणे, मीरा-भायंदर, कल्याण-डोंबिवली, नवी मुंबई, उल्हासनगर व भिवंडी या परिसरात समतोल विकास साधून आणखी २० लाख परवडणारी घरे उभारण्याचे लक्ष्य आहे. २०४७ पर्यंत हे ३० लाख घरांचे बांधकाम कोणत्याही परिस्थितीत पूर्ण करण्याची सरकारची प्रतिबद्धता शिंदे यांनी व्यक्त केली.
यूडीसीपीआर आणि समूह विकास योजनेचे महत्त्व
शहरी व ग्रामीण भागाचा सुनियोजित विकास करण्यासाठी युनिफाइड डेव्हलपमेंट कंट्रोल प्रमोशन रेग्युलेशन (यूडीसीपीआर) मंजूर करणे हे ऐतिहासिक निर्णय ठरल्याचे शिंदे यांनी म्हटले. या नियमावलीमुळे जुन्या आणि रखडलेल्या इमारतींचा पुनर्विकास सुरू झाला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, यूडीसीपीआर नसता तर ठाण्यासह अनेक भागात पावसाळ्यात इमारती कोसळून जीवितहानीचे प्रमाण वाढले असते.
अनधिकृत इमारतींच्या पुनर्विकासासाठीची ‘समूह विकास’ (क्लस्टर डेव्हलपमेंट) योजना ही क्रांतिकारी ठरत आहे असेही त्यांनी सांगितले. या योजनेत केवळ नवीन इमारती नव्हे तर डिजिटल लायब्ररी, मोकळ्या जागा, कम्युनिटी हॉल, प्राथमिक आरोग्य केंद्र, महिला सक्षमीकरण केंद्र अशा २३ प्रकारच्या सोयी नागरिकांना उपलब्ध होणार आहेत. या माध्यमातून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘स्मार्ट सिटी’ची संकल्पना प्रत्यक्षात आणण्यात येत आहे.
पायाभूत सुविधा व ‘तिसरी मुंबई’
वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी आणि ‘लास्ट माईल कनेक्टिव्हिटी’ सुधारण्यासाठी मोठ्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना अग्रक्रम देण्यात आला आहे. यामध्ये ठाणे अंतर्गत रिंग मेट्रो प्रकल्प प्रमुख आहे. या प्रकल्पामुळे ठाण्यातील वाढत्या लोकसंख्येचा ताण कमी होईल आणि रेल्वे स्थानकांवरील गर्दी कमी करण्यास मदत होईल अशी अपेक्षा आहे. महामेट्रोमार्फत हा प्रकल्प वेळेत पूर्ण करण्याची ग्वाही शिंदे यांनी दिली.
मुंबईच्या विकासाला वेग देण्यासाठी ‘तिसरी मुंबई’ हा अतिशय महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प उभारला जात आहे. पुढील ५० वर्षांचा विचार करून नवी मुंबई विमानतळ, अटल सेतू, जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्रस्ट (जेएनपीटी) आणि समृद्ध महामार्गाच्या जागी हा आधुनिक परिसर विकसित केला जाईल. येथे एरोसिटी, मेडिसिटी, स्पोर्ट्स सिटी, एज्युसिटी आणि आयटी-फिनटेक हब अशी हायटेक सिटी उभी राहणार आहे.
विकास प्रकल्पांना गती
बाजारपेठेला आणि बांधकाम व्यवसायाला चालना देण्यासाठी सरकार कटिबद्ध असल्याचे सांगत शिंदे यांनी ओक्युपन्सी सर्टिफिकेट (ओसी) मिळण्यासाठी ‘अभय योजना’, पागडी सिस्टीमच्या इमारतींचा पुनर्विकास, कापड गिरण्यांच्या जमिनींवरील चाळींचा पुनर्विकास आणि मुंबईत वैशिष्ट्यपूर्ण ‘आयकॉनिक’ इमारती उभारण्याचे नवीन धोरण तयार केल्याची माहिती दिली.
शेवटी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘विकसित भारत २०४७’ च्या स्वप्नात महाराष्ट्राचा वाटा २५ टक्क्यांपेक्षा जास्त असेल, अशा ठाम विश्वासाने त्यांनी भाषणाचा समारोप केला.
ठळक मुद्दे
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| घरांचे लक्ष्य | ३० लाख (२० वर्षांत) |
| मुख्य क्षेत्र | मुंबई व एमएमआर |
| जबाबदार मंत्री | एकनाथ शिंदे |
| महत्त्वाच्या योजना | यूडीसीपीआर, समूह विकास |
| मोठे प्रकल्प | ठाणे रिंग मेट्रो, तिसरी मुंबई |
संबंधित महत्त्वाचे दुवे
| स्रोत | दुवा |
|---|---|
| महाराष्ट्र सरकार गृहनिर्माण विभाग | अधिकृत पान पाहा |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
एमएमआर मध्ये किती परवडणारी घरे बांधणार?
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या घोषणेनुसार, मुंबईसह संपूर्ण एमएमआर क्षेत्रात येत्या २० वर्षांत ३० लाख परवडणारी घरे बांधण्याचे लक्ष्य आहे.
या योजनेत कोणत्या प्रमुख योजनांचा समावेश आहे?
यूडीसीपीआर (युनिफाइड डेव्हलपमेंट कंट्रोल प्रमोशन रेग्युलेशन), समूह विकास योजना, ठाणे रिंग मेट्रो आणि 'तिसरी मुंबई' प्रकल्प या योजनेचा भाग आहेत.
ही घोषणा पैठण तालुक्याच्या विकासाशी कशी संबंधित आहे?
ही एक राष्ट्रीय/प्रादेशिक स्तराची घोषणा असून, पैठण तालुक्यातील लोकांना मुंबई-पुणे क्षेत्रात रोजगारासाठी स्थलांतर करताना परवडणारे निवासस्थान उपलब्ध होण्यास मदत होऊ शकते.
प्रतिक्रिया व्यक्त करा