पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांची तिसरी यादी 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. या यादीत राज्यातील 3 लाख 51 हजार 192 शेतकऱ्यांचा समावेश आहे. यापूर्वीच्या याद्यांसह आतापर्यंत सुमारे 24.67 लाख शेतकऱ्यांची नावे आधार प्रमाणीकरणासाठी उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत.
या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना नियम व अटींनुसार ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमुक्तीचा लाभ मिळू शकतो. मात्र, यादीत नाव असणे म्हणजे कर्जमाफीची प्रक्रिया पूर्ण झाली, असे नाही. यादीतील शेतकऱ्यांनी कर्जखात्यावरील थकबाकी तपासून आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
तिसरी यादी जाहीर
महाराष्ट्र शासनाच्या सहकार, पणन व वस्त्रोद्योग विभागामार्फत पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 राबविण्यात येत आहे. या योजनेचा शासन निर्णय 2 जून 2026 रोजी प्रसिद्ध झाला आहे.
तिसऱ्या यादीत एकूण 3,51,192 पात्र शेतकऱ्यांचा समावेश आहे. संबंधित शेतकऱ्यांनी आपल्या कर्जखात्यावरील थकबाकी तपासून आधार प्रमाणीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
योजनेची अंमलबजावणी ऑनलाइन संगणकीय प्रणालीद्वारे केली जाते. बँकांनी उपलब्ध करून दिलेल्या कर्जखात्यांच्या माहितीची पडताळणी करून पात्र लाभार्थ्यांची यादी तयार केली जाते.
अधिकृत शासन निर्णय: महाराष्ट्र शासनाचा GR PDF
आतापर्यंत किती शेतकऱ्यांची नावे प्रसिद्ध झाली?
| तपशील | तारीख | लाभार्थी संख्या |
|---|---|---|
| पहिली यादी | 24 जुलै 2026 | 16.96 लाख |
| दुसरी यादी | 11 सप्टेंबर 2026 | 4.20 लाख |
| तिसरी यादी | 12 ऑक्टोबर 2026 | 3,51,192 |
| आतापर्यंत एकूण | तीन याद्या | सुमारे 24.67 लाख |
पहिली, दुसरी आणि तिसरी यादी अनुक्रमे 24 जुलै, 11 सप्टेंबर आणि 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध झाल्याचे वृत्तांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
महत्त्वाची सूचना: यादीतील नाव हे आधार प्रमाणीकरणासाठी पात्र लाभार्थ्यांमध्ये समावेश झाल्याचे दर्शवते. प्रत्यक्ष कर्जमाफीची रक्कम कर्जखात्यात जमा झाल्यानंतरच लाभाची स्थिती निश्चित होते.
विभागनिहाय लाभार्थी संख्या
12 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या तिसऱ्या यादीतील विभागनिहाय लाभार्थ्यांची संख्या पुढीलप्रमाणे आहे.
| विभाग | पात्र शेतकऱ्यांची संख्या |
|---|---|
| छत्रपती संभाजीनगर | 2,06,450 |
| अमरावती | 85,076 |
| नागपूर | 30,738 |
| नाशिक | 14,244 |
| पुणे | 11,928 |
| कोकण | 2,756 |
| एकूण | 3,51,192 |
छत्रपती संभाजीनगर विभागात सर्वाधिक 2 लाख 6 हजार 450 शेतकऱ्यांचा समावेश आहे. त्यानंतर अमरावती विभागाचा क्रमांक लागतो.
शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 चे मुख्य निकष
1. पीककर्जाचा कालावधी
1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2025 या कालावधीत घेतलेली अल्पमुदतीची पीककर्जे या योजनेसाठी विचारात घेतली जातात.
2. थकबाकीची अट
संबंधित पीककर्ज 30 सप्टेंबर 2025 रोजी थकीत असणे आणि 31 मार्च 2026 पर्यंत त्याची परतफेड झालेली नसणे आवश्यक आहे.
3. कर्जमुक्तीची मर्यादा
एक किंवा अनेक बँकांमधील पात्र कर्जखात्यांच्या एकत्रित थकबाकीवर मुद्दल व व्याजासह कमाल ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमुक्तीचा लाभ मिळू शकतो.
4. पुनर्गठित पीककर्ज
अल्पमुदतीच्या पीककर्जाचे मध्यममुदतीच्या कर्जात रूपांतर झालेले पुनर्गठित किंवा फेरपुनर्गठित पीककर्ज शासन निर्णयातील अटी पूर्ण करत असल्यास योजनेत समाविष्ट होऊ शकते.
5. आधार प्रमाणीकरण आणि Agristack
योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी पात्र शेतकऱ्याचे आधार प्रमाणीकरण आणि Agristack मंचावर नोंदणी आवश्यक आहे.
6. ₹2 लाखांपेक्षा जास्त थकबाकी असल्यास काय करावे?
एकत्रित थकबाकी ₹2 लाखांपेक्षा जास्त असल्यास, शेतकऱ्याने प्रथम ₹2 लाखांवरील अतिरिक्त थकबाकी संबंधित बँकेला भरावी. त्यानंतरच ₹2 लाखांपर्यंतचा OTS लाभ मिळू शकतो.
उर्वरित थकबाकी भरण्यासाठी 31 मार्च 2027 पर्यंत मुदत आहे.
7. मागील 2019 योजनेचा लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्यांसाठी नियम
महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2019 चा लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्यांसाठी नवीन कर्जमुक्ती किंवा OTS योजनेअंतर्गत लाभाची मर्यादा ₹50,000 आहे.
8. कोणाला लाभ मिळणार नाही?
खालील व्यक्तींना योजनेच्या नियमानुसार लाभ मिळणार नाही:
- विद्यमान किंवा भूतपूर्व मंत्री.
- खासदार किंवा आमदार.
- जिल्हा परिषद, पंचायत समिती किंवा नगरसेवक.
- मासिक वेतन ₹25,000 किंवा त्यापेक्षा जास्त असलेले सरकारी किंवा महामंडळातील कर्मचारी.
- शेतीबाहेरील उत्पन्नावर आयकर भरणाऱ्या व्यक्ती.
- शासन निर्णयात नमूद केलेले विशिष्ट उच्च पेन्शनधारक.
शेतकरी कर्जमुक्ती यादीत नाव कसे तपासावे?
योजनेच्या लाभार्थी यादीत आपले नाव आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी पुढील प्रक्रिया करा.
1. संबंधित बँकेत चौकशी करा
तुम्ही ज्या बँकेतून पीककर्ज घेतले आहे, त्या बँकेच्या शाखेत संपर्क साधा. तुमचे कर्जखाते पडताळणीसाठी पाठवले आहे का आणि लाभार्थी यादीत नाव समाविष्ट आहे का, याची माहिती घ्या.
2. ग्रामपंचायत किंवा विकास संस्थेत तपासा
जिल्हानिहाय लाभार्थी यादी संबंधित बँक शाखा, विकास संस्था आणि ग्रामपंचायतींमध्ये उपलब्ध असल्यास तेथे तपासून घ्या.
3. कर्जखात्याची थकबाकी तपासा
तुमच्या कर्जखात्यावरील थकबाकी, कर्जखाते क्रमांक आणि खातेदाराचे नाव योग्य आहे का, याची बँकेकडून खात्री करून घ्या. विशेषतः 31 मार्च 2026 रोजीच्या थकबाकीची माहिती तपासा.
4. आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करा
यादीत नाव असल्यास संबंधित बँक किंवा सहकारी संस्थेच्या मार्गदर्शनानुसार आधार प्रमाणीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करा.
5. कर्जमाफीच्या लाभाची स्थिती तपासा
कर्जमाफीची रक्कम तुमच्या कर्जखात्यात जमा झाली आहे का, याची संबंधित बँकेकडून खात्री करून घ्या.
आधार प्रमाणीकरणासाठी आवश्यक कागदपत्रे
आधार प्रमाणीकरण आणि कर्जखाते पडताळणीसाठी पुढील कागदपत्रे उपयुक्त ठरू शकतात:
- आधार कार्ड.
- बँक पासबुक किंवा कर्जखात्याचा तपशील.
- बँकेने दिलेले थकबाकी विवरण.
- बँक किंवा सहकारी संस्थेने मागितलेली इतर आवश्यक कागदपत्रे.
प्रत्येक प्रकरणात आवश्यक कागदपत्रे वेगवेगळी असू शकतात. त्यामुळे प्रक्रिया सुरू करण्यापूर्वी संबंधित बँक किंवा सहकार विभागाकडून आवश्यक कागदपत्रांची खात्री करून घ्या.
नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना किती लाभ मिळणार?
नियमितपणे पीककर्जाची परतफेड करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांसाठी कमाल ₹50,000 इतका प्रोत्साहनपर लाभ देण्यात येतो.
यासाठी शेतकऱ्याने 2022-23, 2023-24 आणि 2024-25 या तीन वर्षांपैकी कोणत्याही दोन वर्षांत पीककर्ज घेऊन विहित मुदतीत परतफेड केलेली असणे आवश्यक आहे.
तसेच, 2025-26 आणि 2026-27 या वर्षांमध्येही अल्पमुदतीचे पीककर्ज घेऊन त्याची वेळेत परतफेड करणे आवश्यक आहे.
2023-24 किंवा 2024-25 मध्ये घेतलेले कर्ज पूर्णपणे विहित मुदतीत फेडलेले असल्यास आणि त्या कर्जाची रक्कम ₹50,000 पेक्षा कमी असल्यास, प्रत्यक्ष परतफेड केलेल्या रकमेच्या आधारे किमान ₹5,000 इतका प्रोत्साहनपर लाभ दिला जातो.
लक्षात ठेवा: कर्जमुक्तीचा लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्याला प्रोत्साहनपर लाभ दिला जाणार नाही.
शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?
कर्जमुक्ती योजनेचा लाभ घेताना शेतकऱ्यांनी पुढील बाबी लक्षात ठेवाव्यात:
- केवळ अधिकृत यादी, शासन निर्णय आणि संबंधित बँकेच्या नोंदींवर विश्वास ठेवा.
- कर्जखात्यावरील थकबाकीची योग्य प्रकारे पडताळणी करा.
- आधार प्रमाणीकरण अपूर्ण असल्यास बँक किंवा सहकार विभागाकडून मार्गदर्शन घ्या.
- आधार क्रमांक, बँक खात्याचा तपशील किंवा OTP अनोळखी व्यक्तींना देऊ नका.
- कर्जमाफीची रक्कम खात्यात जमा झाल्याची खात्री होण्यापूर्वी लाभ पूर्ण झाला आहे, असे समजू नका.
शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेची तिसरी यादी कधी जाहीर झाली?
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 ची तिसरी यादी 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध झाली.
2. तिसऱ्या यादीत किती शेतकऱ्यांचा समावेश आहे?
तिसऱ्या यादीत 3,51,192 शेतकऱ्यांचा समावेश आहे.
3. शेतकऱ्यांना किती रकमेपर्यंत कर्जमुक्ती मिळू शकते?
योजनेच्या अटी पूर्ण करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना मुद्दल व व्याजासह कमाल ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमुक्ती मिळू शकते.
4. नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना किती लाभ मिळतो?
योजनेच्या अतिरिक्त अटी पूर्ण करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना कमाल ₹50,000 इतका प्रोत्साहनपर लाभ मिळू शकतो.
5. कर्जमुक्तीच्या यादीत नाव असल्यास पुढे काय करावे?
संबंधित बँकेकडून कर्जखात्यावरील थकबाकी तपासून घ्यावी, आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करावे आणि कर्जमुक्तीच्या लाभाची स्थिती निश्चित करून घ्यावी.
निष्कर्ष
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत प्रसिद्ध झालेल्या तिसऱ्या यादीत 3 लाख 51 हजार 192 शेतकऱ्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. योजनेच्या अटी पूर्ण करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमुक्ती मिळू शकते. तसेच, नियमितपणे पीककर्जाची परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना अतिरिक्त अटींनुसार ₹50,000 पर्यंतचा प्रोत्साहनपर लाभ मिळू शकतो.
मात्र, लाभार्थी यादीत नाव प्रसिद्ध झाले म्हणजे कर्जमाफीची प्रक्रिया पूर्ण झाली, असे समजू नये. शेतकऱ्यांनी आपल्या कर्जखात्यावरील थकबाकी तपासून आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करावे आणि कर्जमुक्तीच्या लाभाची स्थिती संबंधित बँकेकडून निश्चित करून घ्यावी.
अधिकृत संदर्भ
- महाराष्ट्र शासनाचा शासन निर्णय, 2 जून 2026 — पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026
- सहकार आयुक्त व निबंधक, सहकारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य
- TV9 Marathi — तिसरी यादी आणि 24.67 लाख लाभार्थी
- ABP Majha — शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेची तिसरी यादी जाहीर
- Prahaar — कर्जमुक्ती योजनेतील विभागनिहाय लाभार्थी संख्या
