छत्रपती संभाजीनगर शहरातील नागरिकांना वेळेवर व नियमित पाणीपुरवठा मिळण्याची वाट पाहण्याचा काळ आणखी वाढू शकतो. जल अभ्यासक डॉ. राजेंद्र दाते पाटील यांनी स्पष्ट केले आहे की, शहराच्या पाणीपुरवठा योजनेतील मूलभूत तांत्रिक दुरुस्त्या पूर्ण झाल्याशिवाय हे शक्य नाही. मराठवाडा पाणी परिषदेच्या एका बैठकीत त्यांनी हे मत व्यक्त केले.
तांत्रिक अपूर्णता मोठी अडचण
डॉ. दाते पाटील यांनी नमूद केले की, संभाजीनगर शहरासाठी प्रस्तावित असलेल्या ५० पेक्षा अधिक पाण्याच्या टाक्यांचे बांधकाम अद्याप अपूर्ण आहे. या टाक्या पूर्ण झाल्याशिवाय पाणी साठवणुकीची क्षमता वाढवणे अशक्य आहे. त्याचबरोबर, २५०० मिलीमीटर व्यासाची मुख्य जलवाहिनीही पूर्ण झालेली नाही. ९०० मिलीमीटर व्यासाची जलवाहिनी आणि मुख्य जलवाहिनीची हायड्रोलिक टेस्टिंग करणे देखील गरजेचे राहिले आहे. शहरातील सामान्य ग्राहकांपर्यंत पाणी पोहोचवणार्या जलवाहिनीचे मोठे काम अजून बाकी आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
गरज आणि पुरवठा यातील प्रचंड तफावत
शहराची दररोजची पाण्याची गरज साधारण ३७५ ते ४०० दशलक्ष लिटर (द.घ.ली.) इतकी असल्याचे डॉ. पाटील यांनी सांगितले. मात्र, सध्याच्या स्थितीत केवळ १५० ते १७० द.घ.ली. पाणीच शहराला उपलब्ध होत आहे. याचा अर्थ गरजेपेक्षा अर्ध्यापेक्षा कमी पाणी उपलब्ध आहे. पाणी साठवण क्षमता कमी असल्याने आणि ग्राहकांपर्यंत पाईपलाईन पूर्ण नसल्यामुळे, पाणी वाढवूनही नागरिकांना आठ दिवसांतून एकदा, तेही अनियमित वेळेत पाणीपुरवठा होतो.
“अशा परिस्थितीत दररोज वेळेवर व पुरेसे पाणी मिळणे हे दिवास्वप्नच आहे,” असे डॉ. पाटील यांनी नमूद केले. संभाजीनगरकर अनेक वर्षांपासून नियमित पाणीपुरवठ्याची वाट पाहत आहेत, पण तांत्रिक अडचणींमुळे ही समस्या सुटत नाही.
परिषदेतील इतर मतांना पाठिंबा
या कार्यक्रमात माजी सहायक अधीक्षक अभियंता डॉ. जयसिंग हिरे यांनीही काही महत्त्वाच्या सूचना मांडल्या. शहराची पाणीपुरवठा योजना वेळेत पूर्ण करून नागरिकांना लवकरात लवकर पाणी उपलब्ध करून देण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. यासाठी ‘जलमंथन’ समूहाकडून लवकरच महापालिका आयुक्तांना निवेदन देण्याचा निर्णयही घेण्यात आला आहे.
परिषदेचे अध्यक्ष नरहरी शिवपुरे यांनी प्रास्ताविकात सांगितले की, आशिया खंडात वेगाने वाढणाऱ्या व औद्योगिकदृष्ट्या प्रगतीपथावर असलेल्या संभाजीनगर शहराला नियमित पाणीपुरवठ्याची नितांत गरज आहे. या प्रश्नाचे निराकरण करण्यासाठी समाजातील बुद्धीवादी, जल अभ्यासक आणि जागरूक नागरिकांनी पुढाकार घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
पैठन तालुक्याचा संदर्भ
ही बातमी थेट संभाजीनगर शहराशी संबंधित असली, तरी पैठन तालुक्यातील नागरिकांसाठीही याचे महत्त्वाचे धोरणात्मक संदर्भ आहेत. पैठन तालुक्यातील अनेक गावे जयकवाडी धरणावर अवलंबून आहेत. संभाजीनगरसारख्या मोठ्या शहरात पाणीपुरवठा योजना अडकल्यास, संपूर्ण जलव्यवस्थेवर त्याचा दबाव येऊ शकतो. तालुक्यातील शेतकरी, उद्योजक आणि नागरिक या प्रश्नाकडे लक्ष द्यावे, कारण प्रदेशातील पाणी व्यवस्थापन एकाच सूत्राने बांधले गेले आहे.
या कार्यक्रमात सिंदोन गावचे प्रगतिशील शेतकरी दादासाहेब शिंदे यांना वसंतराव नाईक संशोधन व ग्रामीण विकास प्रतिष्ठानचा ‘फुलशेती पुरस्कार’ मिळाल्याबद्दल त्यांचा सत्कार करण्यात आला. जलक्षेत्रातील अनेक मान्यवर उपस्थित होते.
शेवटी, संभाजीनगर शहराच्या पाणी संकटाचे निराकरण करण्यासाठी तांत्रिक आणि प्रशासकीय स्तरावर गंभीरपणे पावले उचलणे आवश्यक आहे. जल अभ्यासकांनी दिलेल्या सूचना लक्षात घेऊन योजना पूर्ण करण्यासाठी ठोस कार्ययोजना आखणे गरजेचे आहे.
ठळक मुद्दे
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| मुख्य समस्या | पाणी योजनेतील तांत्रिक दुरुस्त्या अपूर्ण |
| अपूर्ण टाक्या | ५० पेक्षा अधिक टाक्यांचे बांधकाम बाकी |
| अपूर्ण जलवाहिनी | २५०० मिमी व्यासाची मुख्य जलवाहिनी बाकी |
| दैनंदिन गरज | ३७५-४०० द.घ.ली. |
| सध्याचा पुरवठा | १५०-१७० द.घ.ली. (अंदाजे) |
| पाणीपुरवठा चक्र | आठ दिवसांतून एकदा, अनियमित |
संबंधित महत्त्वाचे दुवे
| स्रोत | दुवा |
|---|---|
| छत्रपती संभाजीनगर महानगरपालिका | अधिकृत पान पाहा |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
संभाजीनगरला वेळेवर पाणी का मिळत नाही?
पाणी योजनेतील तांत्रिक दुरुस्त्या, अपूर्ण टाक्या आणि जलवाहिनीमुळे वेळेवर पाणीपुरवठा होत नाही.
शहराची पाण्याची गरज किती आहे?
शहराची दररोजची पाण्याची गरज साधारण ३७५ ते ४०० दशलक्ष लिटर इतकी आहे.
सध्या किती पाणी उपलब्ध आहे?
सध्या केवळ १५० ते १७० दशलक्ष लिटर पाणी उपलब्ध आहे, म्हणजे गरजेपेक्षा अर्ध्याहून कमी.
प्रतिक्रिया व्यक्त करा